Υπάρχει μια εικόνα που έχουμε όλοι στο μυαλό για την υγεία: επίπεδη κοιλιά, γραμμωμένοι ώμοι, φλέβες στα χέρια. Είναι μια εικόνα που λέει πολλά για τη συνέπεια κάποιου και ελάχιστα για την κατάσταση των αρτηριών, του σακχάρου ή της πίεσης.
Δεν πρόκειται για σπάνια περίπτωση. Άνθρωποι που γυμνάζονται χρόνια και τρώνε με μέτρο μπορεί να έχουν ανεβασμένη πίεση, υψηλή χοληστερόλη ή προδιαβήτη χωρίς να το υποψιάζονται. Η εμφάνιση και η βιολογία δεν κινούνται πάντα μαζί, και αυτό είναι το πρώτο πράγμα που αξίζει να κρατήσεις.
Όσα δεν μετριούνται με το μάτι
Η πίεση, το σάκχαρο νηστείας, η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, τα λιπίδια και το λίπος γύρω από τη μέση μετριούνται, δεν εκτιμώνται από τη σιλουέτα. Γι’ αυτό οι γενικές εξετάσεις μία φορά τον χρόνο έχουν αξία ακόμη και για όσους προπονούνται σχολαστικά και δεν αρρωσταίνουν ποτέ.
Το ίδιο ισχύει για τη δύναμη και την αντοχή. Το πόσο άνετα ανεβαίνεις τρεις ορόφους, πόσο εύκολα σηκώνεις τα ψώνια ή πόσο γρήγορα επανέρχεται η ανάσα σου λέει περισσότερα για το μέλλον σου από το πόσο γεμίζει το μπλουζάκι.
Η περίμετρος της μέσης είναι ένα απλό μέτρο που λέει αρκετά: το λίπος γύρω από τα όργανα δεν είναι το ίδιο με το λίπος κάτω από το δέρμα, ακόμη κι όταν η ζυγαριά δείχνει σταθερή για χρόνια. Μαζί με το ιστορικό της οικογένειας, δίνει εικόνα που καμία φωτογραφία δεν προσφέρει.
Γιατί η εμφάνιση ξεγελά
Ένας λόγος είναι η κληρονομικότητα. Κάποιοι κρατούν χαμηλό ποσοστό λίπους χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια, την ίδια στιγμή που η πίεση και το σάκχαρο ανεβαίνουν σιωπηλά. Ένας άλλος είναι η διατροφή: μπορεί να τρως λίγο, αλλά με πολλή ζάχαρη, αλάτι και έτοιμα προϊόντα.
Ο τρίτος λόγος είναι πιο πρακτικός. Η προπόνηση για την εμφάνιση δεν είναι η ίδια με την προπόνηση για την υγεία. Ένα πρόγραμμα που κυνηγά κοιλιακούς και δικέφαλους αφήνει συχνά απέξω πόδια, πλάτη και καρδιά, δηλαδή ακριβώς ό,τι κρατά έναν άνθρωπο λειτουργικό στα εξήντα και στα εβδομήντα του.
Το κόστος του να δείχνεις καλά με κάθε θυσία
Όταν ο μόνος δείκτης είναι η ζυγαριά, οι πειραματισμοί πληθαίνουν: πολύωρη νηστεία, συμπληρώματα με μεγάλες υποσχέσεις, αφυδάτωση πριν από μια φωτογράφιση, προπονήσεις νηστικός μετά από άγρυπνη νύχτα. Κάποια από αυτά έχουν κόστος σε ορμόνες, διάθεση και αποκατάσταση.
Το σώμα δεν ξεχωρίζει τον λόγο που το πιέζεις. Αν το πιέζεις για να δείχνει καλά και όχι για να δουλεύει καλά, η υπερβολή φτάνει πιο γρήγορα απ’ όσο περιμένεις, και μαζί της έρχονται οι τραυματισμοί και η κόπωση.
Η ισορροπία είναι πιο χρήσιμη από την ακραία αφοσίωση. Ένας άνθρωπος που κοιμάται επτά ώρες, τρώει απλά και κινείται καθημερινά θα έχει συνήθως καλύτερους δείκτες από κάποιον που ζει σε μόνιμη προετοιμασία αγώνων και κοιμάται πέντε ώρες για να προλάβει τα πάντα.
Πώς αλλάζει η προπόνηση όταν ο στόχος είναι η υγεία
Δύο με τρεις συνεδρίες δύναμης την εβδομάδα, με κινήσεις που δουλεύουν όλο το σώμα, είναι μια βάση που αντέχει στον χρόνο. Πάνω σε αυτήν μπαίνει κίνηση μέτριας έντασης τις περισσότερες μέρες, με τη μορφή που ταιριάζει στον καθένα: περπάτημα, ποδήλατο, κολύμπι.
Η πρόοδος μετριέται αλλιώς. Σηκώνεις λίγο παραπάνω, ανεβαίνεις την ανηφόρα χωρίς να λαχανιάσεις, κοιμάσαι καλύτερα, η πίεση πέφτει, οι εξετάσεις βγαίνουν καθαρές. Αυτά δεν γίνονται καλές φωτογραφίες, γίνονται όμως καλύτερη ζωή.
Και κάτι τελευταίο. Όσοι χάνουν μυϊκή μάζα με τα χρόνια το καταλαβαίνουν συνήθως από τις καθημερινές δουλειές και όχι από τον καθρέφτη, όπως εξηγούμε στο γιατί χάνουμε μύες με τα χρόνια. Η δύναμη που δεν φαίνεται είναι συχνά η δύναμη που μετράει.
