Το τρέξιμο μπαίνει εύκολα στη ζωή κάποιου: ένα ζευγάρι παπούτσια, μια πόρτα και μισή ώρα ελεύθερη. Γι’ αυτό είναι και το πρώτο σπορ που διαλέγουν όσοι θέλουν να ξεκινήσουν κάτι. Το πρόβλημα δεν φαίνεται στην αρχή. Φαίνεται όταν η συνήθεια μεγαλώνει και τα χιλιόμετρα ανεβαίνουν χωρίς κανένα φρένο.
Για τον μέσο ερασιτέχνη υπάρχει μια κλίμακα που επαναλαμβάνουν ειδικοί και προπονητές: μέχρι 30 χιλιόμετρα την εβδομάδα, μοιρασμένα σε τρεις ή τέσσερις εξόδους, με ρυθμό που σπάνια περνά τα 9 με 10 χιλιόμετρα την ώρα. Δεν είναι νούμερα γραμμένα σε πέτρα. Είναι όμως το σημείο όπου το κέρδος αρχίζει να συναγωνίζεται το κόστος.
Τι συμβαίνει όταν το φορτίο ξεπερνά το μέτρο
Κάθε φορά που το σώμα καίει πηγές ενέργειας, παράγονται και τοξικά μόρια, ελεύθερες ρίζες και άλλα παράγωγα. Σε λογικές ποσότητες ο οργανισμός τα αδρανοποιεί και επισκευάζει τις βλάβες. Όταν όμως η καύση είναι συνεχής και μεγάλη, η επισκευή δεν προλαβαίνει και η ζημιά μένει.
Η εικόνα που βοηθά να το καταλάβεις είναι απλή. Ανάβεις φωτιά για να ζεσταθείς, αλλά ο καπνός πρέπει να βγει από το δωμάτιο. Αν γεμίσει καπνό, η φωτιά που σε ζέσταινε σε πνίγει. Κάτι ανάλογο συμβαίνει με την προπόνηση: η ίδια δουλειά που χτίζει, όταν γίνεται υπερβολική, αρχίζει να αφαιρεί.

Ο ρυθμός μετράει όσο και η απόσταση
Τα 9 με 10 χιλιόμετρα την ώρα δεν είναι τυχαίο όριο. Σε αυτόν τον ρυθμό μπορείς συνήθως να πεις μια πρόταση χωρίς να λαχανιάσεις, κι αυτό δείχνει πως δουλεύεις σε ένταση που αντέχει το σώμα για καιρό. Όταν κάθε έξοδος γίνεται αγώνας δρόμου, το κόστος ανεβαίνει ακόμα κι αν τα χιλιόμετρα μένουν ίδια.
Το δεύτερο όριο αφορά τη διάρκεια: περίπου μία ώρα αρκετά έντονης προσπάθειας. Ως εκεί ο οργανισμός προλαβαίνει να μαζέψει ό,τι άφησε πίσω της η προσπάθεια. Πέρα από αυτό, τα σημάδια της υπερφόρτωσης εμφανίζονται με καθυστέρηση, συχνά μέρες αργότερα, και δύσκολα τα συνδέεις με το τρέξιμο.
Πώς μοιράζεις την εβδομάδα
Τρεις με τέσσερις προπονήσεις αφήνουν χώρο ανάμεσα στις εξόδους, και αυτός ο χώρος είναι μέρος της δουλειάς. Μια μέρα με πιο γρήγορο τέμπο, δύο χαλαρές, μία με μεγαλύτερη απόσταση: το σχήμα δίνει ερέθισμα χωρίς να στοιβάζει κούραση.

Αν θέλεις να ανεβάσεις χιλιόμετρα, κάν’ το σταδιακά και όχι όλα μαζί. Στα όρια της αντοχής το σώμα δεν τιμωρεί την ίδια μέρα, γι’ αυτό η υπέρβαση περνά απαρατήρητη. Τα όρια της αντοχής δεν φαίνονται στο ημερολόγιο, φαίνονται στον ύπνο και στον πρωινό σφυγμό.
Τα σημάδια που σε προειδοποιούν
Πρωινός σφυγμός λίγο πιο ψηλός για μέρες, ύπνος που δεν ξεκουράζει, πόνοι σε αρθρώσεις που επιμένουν, περισσότερα κρυολογήματα από το συνηθισμένο, όρεξη για προπόνηση που εξαφανίζεται. Κανένα από αυτά δεν σημαίνει αυτόματα υπερπροπόνηση, αλλά δύο μαζί σημαίνουν πως ήρθε η ώρα να κόψεις. Μια εβδομάδα με μισό φορτίο κοστίζει λίγο· τρεις εβδομάδες εκτός κοστίζουν πολύ.
Το τρέξιμο θέλει συνέπεια, όχι ρεκόρ
Όποιος τρέχει τρία τέταρτα του χρόνου με μέτρο θα έχει σε πέντε χρόνια καλύτερη καρδιά από εκείνον που έσπασε το ρεκόρ του σε τρεις μήνες και μετά σταμάτησε. Αν σου αρέσει να τρέχεις έξω, το τρέξιμο στη φύση κάνει τη συνήθεια πιο εύκολη, γιατί ο χρόνος περνά χωρίς να κοιτάς ρολόι. Το μέτρο δεν είναι περιορισμός· είναι ο τρόπος να συνεχίσεις.



