Είναι από τις ερωτήσεις που εμφανίζονται σε κάθε συζήτηση για το σώμα: τι μετράει περισσότερο, η προπόνηση ή το πιάτο; Η απάντηση «και τα δύο» είναι σωστή αλλά δεν βοηθάει κανέναν. Πιο χρήσιμο είναι να δεις τι κάνει τη μεγαλύτερη διαφορά στον στόχο που έχεις μπροστά σου αυτή την περίοδο.
Για να χάσεις λίπος, η διατροφή σηκώνει το μεγαλύτερο βάρος. Για να χτίσεις μυς, η προπόνηση. Και στις δύο περιπτώσεις ο άλλος παράγοντας δεν είναι προαιρετικός, απλώς δεν είναι αυτός που τραβάει το κάρο.
Όταν ο στόχος είναι το λίπος
Ένα ουσιαστικό έλλειμμα θερμίδων απαιτεί τόση κίνηση που οι περισσότεροι δεν μπορούν να τη βάλουν στη μέρα τους. Για κάποιον που ξεκινά από χαμηλή φυσική κατάσταση, η προσπάθεια να καλυφθεί η διαφορά μόνο με γυμναστική καταλήγει συνήθως σε τραυματισμούς, υπερβολική κούραση και εγκατάλειψη μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Υπάρχει και ένας λιγότερο προφανής λόγος. Όταν η προπόνηση είναι πολύ βαριά, η υπόλοιπη μέρα γίνεται πιο καθιστική. Οι σκάλες γίνονται ασανσέρ, η βόλτα με τον σκύλο κονταίνει, οι δουλειές στο σπίτι περιμένουν. Η κίνηση που χάνεται έτσι μπορεί να είναι μεγαλύτερη από την επιπλέον προπόνηση.
Το πιάτο κερδίζει και για έναν ακόμη λόγο: είναι πιο εύκολο να αφαιρέσεις ένα γλυκό από το να προσθέσεις μία ώρα τρέξιμο στη μέρα σου. Η διατροφή ρυθμίζει την ποσότητα με απλές αποφάσεις, ενώ η άσκηση απαιτεί χρόνο, ρούχα, ντους και διάθεση. Γι’ αυτό όσοι βασίζονται μόνο στην κίνηση για να χάσουν λίπος κουράζονται νωρίτερα και τα παρατάνε.
Όταν ο στόχος είναι οι μύες
Εδώ αλλάζει ο ρόλος των δύο. Χωρίς αντίσταση, το σώμα δεν έχει λόγο να κρατήσει μυϊκό ιστό, πόσο μάλλον να προσθέσει. Το φαγητό παρέχει την ύλη, αλλά την εντολή τη δίνει η προπόνηση.
Το συνηθισμένο λάθος είναι να μεταφράζεται η φράση «θέλω μάζα» σε «τρώω περισσότερο». Χωρίς ερέθισμα, το πλεόνασμα καταλήγει σε λίπος. Ένα μικρό πλεόνασμα, γύρω στο δέκα τοις εκατό πάνω από τις ανάγκες, μαζί με αρκετή πρωτεΐνη και σταθερή προπόνηση, δίνει πολύ καλύτερη αναλογία.
Το λάθος του «ή»
Το δίλημμα είναι ψεύτικο, γιατί οι δύο παράγοντες δουλεύουν σε διαφορετικά σημεία. Η προπόνηση λέει στο σώμα τι να κρατήσει όσο χάνεις βάρος. Η διατροφή δίνει το υλικό για να γίνει η δουλειά. Χωρίς το ένα, το άλλο δουλεύει με το χέρι στο φρένο.
Στην πράξη, όσοι χωρίζουν τα δύο καταλήγουν να κυνηγούν το ένα και να χάνουν το άλλο: δίαιτες που ρίχνουν κιλά και μαζί μυς, ή προπονήσεις που χτίζουν δύναμη πάνω σε διατροφή που δεν τη στηρίζει. Αρκετοί από τους λόγους που κρατούν τη ζυγαριά σταθερή ανήκουν σε αυτή την κατηγορία.
Το ίδιο ισχύει και για την αποκατάσταση. Μετά από μια δύσκολη προπόνηση, το σώμα χρειάζεται υλικό για να επισκευάσει τις ίνες που ταλαιπωρήθηκαν. Αν η διατροφή είναι φτωχή, η δουλειά χάνεται και η κούραση μένει. Η προπόνηση δίνει το σήμα, το πιάτο δίνει τα τούβλα.
Πώς το αποφασίζεις στην πράξη
Κοίτα τον στόχο των επόμενων οκτώ με δώδεκα εβδομάδων, όχι της επόμενης δεκαετίας. Αν θέλεις να πέσει το λίπος, βάλε τη διατροφή στο κέντρο και κράτα την προπόνηση ως προστασία. Αν θέλεις δύναμη και όγκο, κάνε το αντίστροφο.
Και στις δύο περιπτώσεις η συνέπεια μετράει περισσότερο από την επιλογή. Ένα μέτριο πρόγραμμα που εφαρμόζεται για μήνες δίνει περισσότερα από ένα ιδανικό πλάνο που κρατάει δύο εβδομάδες.
Άρα η ερώτηση δεν είναι ποιο από τα δύο να διαλέξεις. Είναι ποιο θα βάλεις μπροστά τώρα και πώς θα κρατήσεις το άλλο αρκετά δυνατό ώστε να μη σε προδώσει.
