Το ρολόι δεν είναι εχθρός
Τελειώνεις το σετ, αφήνεις τα κιλά κάτω και κοιτάς το κινητό. Πόσο πρέπει να περιμένεις μέχρι το επόμενο; Στο γυμναστήριο θα ακούσεις τα πάντα, από «μην κάθεσαι καθόλου» μέχρι «θέλει δύο λεπτά». Η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχει ένα νούμερο που ταιριάζει σε όλους, γιατί το σωστό διάλειμμα εξαρτάται από αυτό που κυνηγάς.
Η ανάπαυση ανάμεσα στα σετ δεν είναι χαμένος χρόνος. Είναι το κομμάτι της προπόνησης όπου το σώμα ξαναγεμίζει τα καύσιμά του και το νευρικό σύστημα ετοιμάζεται για την επόμενη προσπάθεια. Αν κόψεις πολύ νωρίς, το επόμενο σετ βγαίνει με λιγότερα κιλά ή με χειρότερη τεχνική.
Δύναμη θέλει χρόνο στην καρέκλα
Όταν ο στόχος είναι η δύναμη και τα κιλά είναι πολύ μεγάλα, το διάλειμμα μεγαλώνει αναγκαστικά. Ο οργανισμός χρειάζεται αρκετά λεπτά για να συνέλθει και να ανταποκριθεί ξανά στο ίδιο φορτίο. Οι αρσιβαρίστες και οι αθλητές δύναμης δουλεύουν με παύσεις που φτάνουν και ξεπερνούν τα δύο λεπτά.
Το ίδιο ισχύει και για εμάς τους ερασιτέχνες, όταν περνάμε μια περίοδο αφιερωμένη στη δύναμη. Σε αυτές τις φάσεις το διάλειμμα κυμαίνεται από δύο έως πέντε λεπτά, με τις πιο συχνές επιλογές κάπου στη μέση. Χρειάζεται πού και πού, γιατί η ποικιλία στα ερεθίσματα κρατά την πρόοδο ζωντανή.
Υπερτροφία: το παράθυρο των 60 με 90 δευτερολέπτων
Όσοι κυνηγούν περισσότερο μυϊκό όγκο και σωματική διάπλαση δουλεύουν συνήθως με παύση γύρω στο ενάμισι λεπτό. Είναι αρκετό για να μην πέσει πολύ η απόδοση στο επόμενο σετ, αλλά όχι τόσο ώστε να κρυώσει η προπόνηση και να χαθεί η αίσθηση της συνεχούς πίεσης.

Εδώ το κλειδί είναι η συνέπεια ανάμεσα στα σετ. Αν στο πρώτο σετ βγάζεις δέκα επαναλήψεις και στο τρίτο μόλις πέντε, το διάλειμμα μάλλον είναι μικρό. Αν νιώθεις ότι ξεκινάς από την αρχή κάθε φορά, μάλλον είναι μεγάλο.
Φυσική κατάσταση: κάτω από το λεπτό
Για όσους γυμνάζονται με στόχο τη φυσική κατάσταση και μια καλή σωματική σύνθεση, το διάλειμμα συνήθως μένει κάτω από το ένα λεπτό. Σε πολλές περιπτώσεις μικραίνει κι άλλο ή και εξαφανίζεται, και τότε μιλάμε για κυκλική ή μεταβολική προπόνηση, όπου η ανάσα ανεβαίνει και η καρδιά δουλεύει συνεχώς.
Μια λογική κατανομή για κάποιον που γυμνάζεται ερασιτεχνικά είναι να κρατά τη μεταβολική δουλειά στο μεγαλύτερο μέρος του προγράμματος, αφήνοντας ένα μικρότερο κομμάτι σε προπονήσεις δύναμης και υπερτροφίας. Το ποσοστό δεν είναι συνταγή, αλλάζει ανάλογα με τη φάση και τον στόχο. Αν θέλεις να χάσεις λίπος, η μεταβολική προπόνηση παίρνει περισσότερο χώρο. Αν θέλεις όγκο, ανεβαίνει η υπερτροφία. Αν νιώθεις ότι σου λείπει δύναμη, εκείνη κερδίζει θέση.
Supersets και προπόνηση πυκνότητας
Στα supersets οι δύο ασκήσεις γίνονται χωρίς καμία παύση ανάμεσά τους, και η ανάπαυση έρχεται στο τέλος του ζευγαριού, γύρω στο ενάμισι λεπτό. Έτσι κερδίζεις χρόνο και κρατάς την ένταση ψηλά.

Υπάρχει όμως και μια πιο έξυπνη εκδοχή: κρατάς το ίδιο βάρος και μειώνεις σταδιακά τις παύσεις. Το φορτίο δεν ανεβαίνει, η δυσκολία όμως μεγαλώνει, και έτσι εξασφαλίζεις την προοδευτική υπερφόρτωση χωρίς να ρισκάρεις τραυματισμό επειδή πρόσθεσες κιλά που δεν ελέγχεις.
Οι πολυαρθρικές ασκήσεις έχουν άλλους κανόνες
Το είδος της άσκησης αλλάζει την εξίσωση. Δεν γίνεται να τελειώσεις ένα εξαντλητικό σετ καθίσματα και να πας στο επόμενο χωρίς να πάρει ανάσα ολόκληρο το σώμα. Όλες οι σύνθετες ασκήσεις που κινητοποιούν πολλές αρθρώσεις και σηκώνουν σοβαρά κιλά απαιτούν σεβαστή παύση.
Αν επιμείνεις σε πολύ σύντομο διάλειμμα, το πιθανότερο είναι να αναγκαστείς να κόψεις κιλά για να βγάλεις τα σετ. Αυτό δεν είναι απαραίτητα λάθος, αρκεί να το κάνεις συνειδητά και όχι από βιασύνη.
Δοκίμασε, μέτρα, προσάρμοσε
Δεν υπάρχει μία απάντηση για όλους. Κράτα σημειώσεις για δύο με τρεις εβδομάδες, δες πώς αποδίδεις με διαφορετικές παύσεις και προσάρμοσε το πλάνο σου.



