Η απάντηση κρύβεται στον στόχο
Είναι από τις ερωτήσεις που ακούγονται σχεδόν κάθε μέρα στο γυμναστήριο: να κατεβάζω αργά το βάρος ή να το πηγαίνω γρήγορα; Οι απόψεις διχάζουν, οι μόδες αλλάζουν και στο τέλος μένει μια αίσθηση σύγχυσης. Όπως συμβαίνει σε όλα τα θέματα της προπόνησης, η σωστή απάντηση εξαρτάται από το τι θέλεις να πετύχεις.
Πριν μπούμε στο τέμπο, αξίζει να θυμηθούμε μερικές σταθερές που δεν αλλάζουν ό,τι κι αν λένε οι τάσεις. Συνέπεια στο εβδομαδιαίο πλάνο, δύο με τρεις προπονήσεις με αρκετά βαριά κιλά, διάρκεια μισή με τρία τέταρτα της ώρας, σταδιακή αύξηση της δυσκολίας και καθαρή εκτέλεση. Όλα τα υπόλοιπα κάθονται πάνω σε αυτή τη βάση.
Δύο φάσεις, δύο διαφορετικές δουλειές
Κάθε επανάληψη έχει δύο μισά. Στην πρώτη, που τη λέμε ομόκεντρη ή θετική φάση, ο μυς νικά τη βαρύτητα και το βάρος ανεβαίνει. Στη δεύτερη, την έκκεντρη ή αρνητική φάση, το βάρος κατεβαίνει και η βαρύτητα δουλεύει μαζί σου.
Αυτή η διάκριση έχει πρακτική αξία. Ο χρόνος που περνά ο μυς στη φάση του κατεβάσματος είναι συνήθως ο πιο «παραγωγικός» για την ανάπτυξη, γι αυτό άλλωστε πολλοί προπονητές επιμένουν στον έλεγχο της αρνητικής κίνησης αντί να αφήνουν το βάρος να πέφτει.
Το κλασικό μοτίβο: δύο πάνω, τέσσερα κάτω
Το σχήμα που ακολουθούν εδώ και χρόνια όσοι ξέρουν από βάρη είναι απλό: περίπου δύο δευτερόλεπτα για το ανέβασμα και περίπου τέσσερα για το κατέβασμα, χωρίς παύση ούτε στο πάνω ούτε στο κάτω άκρο της κίνησης.

Ο ρυθμός αυτός δεν είναι μαγικός, είναι όμως ένα καλό σημείο εκκίνησης. Σου δίνει χρόνο να νιώσεις την τροχιά, να κρατήσεις την ένταση στον μυ και να αποφύγεις τις βιαστικές κινήσεις που καταλήγουν σε τραβήγματα.
Ο χρόνος υπό τάση μετράει πιο πολύ
Πέρα από την ταχύτητα της κάθε επανάληψης, υπάρχει ένα μέγεθος που εξηγεί πολλά: πόση ώρα μένει ο μυς υπό τάση μέσα σε ένα σετ. Για στόχο την υπερτροφία, αυτός ο χρόνος κυμαίνεται συνήθως από μισό έως ένα λεπτό ανά σετ.
Όταν ο χρόνος είναι μικρότερος, η δουλειά γέρνει προς την ισχύ και τη δύναμη. Δεν είναι τυχαίο ότι οι αθλητές δύναμης ανεβάζουν βαριά κιλά με λίγες και πιο γρήγορες επαναλήψεις, ενώ όσοι χτίζουν όγκο προτιμούν πιο ελεγχόμενο ρυθμό.
Γρήγορα αλλά με έλεγχο
Μια πολύ αποδοτική συνταγή είναι η εκρηκτική θετική κίνηση με σωστή τεχνική και απόλυτο έλεγχο στο κατέβασμα. Η γρήγορη άνοδος στρατολογεί περισσότερες μυϊκές ίνες ταχείας συστολής, και όταν συνδυάζεται με αρκετό χρόνο υπό τάση, δίνει αυτό που ψάχνεις.

Το «γρήγορα» όμως δεν σημαίνει πετάω το βάρος. Αν η μπάρα φεύγει από την τροχιά της ή η μέση σηκώνεται πρώτη, το τέμπο σταματά να έχει σημασία. Η σωστή τεχνική έρχεται πάντα πριν από την ταχύτητα.
Πού χωράνε οι αργές επαναλήψεις
Τα προγράμματα με πολύ αργές επαναλήψεις είχαν κάποτε μια εντυπωσιακή λάμψη, που σήμερα έχει υποχωρήσει, όπως συμβαίνει με κάθε μόδα. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχουν θέση. Κάθε άλλο.
Οι αργές εκτελέσεις είναι εξαιρετικές μετά από τραυματισμό, σε περιόδους ενεργής αποκατάστασης ανάμεσα σε σκληρές προπονήσεις, για αρχάριους που μαθαίνουν την κίνηση, αλλά και για όσους γυμνάζονται στο σπίτι χωρίς μεγάλα βάρη. Όταν τα κιλά είναι λίγα, ο χρόνος γίνεται το εργαλείο που ανεβάζει τη δυσκολία.
Η ποικιλία κερδίζει στο τέλος
Οι περισσότεροι από εμάς χρειαζόμαστε και τα δύο. Μεσαίες επαναλήψεις ως βάση, λίγες και βαριές για δύναμη, περισσότερες και ελεγχόμενες για αντοχή και αιμάτωση. Όποιος παίζει με όλες τις παραμέτρους συνεχώς, δύσκολα κολλάει σε πλατό.



