Κουρασμένη γυναίκα μπροστά από φορητό υπολογιστή

Σίδηρος: γιατί κουράζεσαι πριν αρχίσεις

Τι κάνει ο σίδηρος στο σώμα

Ο σίδηρος είναι το μέταλλο που δένει το οξυγόνο και το κουβαλά όπου χρειάζεται. Βρίσκεται στην αιμοσφαιρίνη των ερυθρών αιμοσφαιρίων και στη μυοσφαιρίνη των μυών, και χωρίς αρκετό από αυτόν η μεταφορά οξυγόνου γίνεται με το ζόρι.

Όταν τα αποθέματα πέφτουν, η πρώτη επίπτωση δεν είναι μια δραματική ασθένεια αλλά μια επίμονη αίσθηση βάρους. Αν η κούραση σε ακολουθεί εβδομάδες και δεν εξηγείται από τον ύπνο, αξίζει να δεις και τις αιτίες που κρύβονται στη μέρα σου πριν καταλήξεις σε συμπέρασμα.

Η πορεία περνά από στάδια. Πρώτα αδειάζουν τα αποθέματα, μετά πέφτει η φερριτίνη και μόνο στο τέλος εμφανίζεται αναιμία με χαμηλή αιμοσφαιρίνη. Γι’ αυτό μπορεί να νιώθεις ήδη εξαντλημένος ενώ η γενική αίματος δείχνει φυσιολογικές τιμές.

Ποιοι έχουν μεγαλύτερη ανάγκη

Οι γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία χάνουν σίδηρο κάθε μήνα και γι’ αυτό εμφανίζουν συχνότερα χαμηλά αποθέματα. Η εγκυμοσύνη ανεβάζει κι άλλο τις ανάγκες, ενώ όσοι δίνουν αίμα τακτικά πρέπει να παρακολουθούν τις τιμές τους.

Στους αθλητές αντοχής οι απώλειες προστίθενται: ιδρώτας, μικροτραυματισμοί στα πόδια από το τρέξιμο και αυξημένη χρήση σιδήρου από τους μύες. Όσοι ακολουθούν χορτοφαγική διατροφή παίρνουν σίδηρο από φυτικές πηγές, που απορροφάται πιο δύσκολα, οπότε θέλουν πιο προσεκτικό συνδυασμό τροφίμων.

Σημάδια που αξίζει να προσέξεις

Η κούραση που δεν φεύγει με ύπνο είναι το πιο συνηθισμένο σημάδι. Μαζί της εμφανίζονται συχνά λαχάνιασμα στις σκάλες, χλωμό δέρμα, κρύα χέρια και πόδια, εύθραυστα νύχια και πιο έντονη τριχόπτωση.

Φρέσκο σπανάκι σε λευκό μπολ
Φρέσκο σπανάκι, πηγή φυτικού σιδήρου. Πηγή εικόνας: Pixabay

Κάποιοι αναφέρουν ανήσυχα πόδια το βράδυ, πονοκεφάλους ή μειωμένη απόδοση στην προπόνηση που δεν δικαιολογείται από την προετοιμασία. Καμία από αυτές τις ενδείξεις δεν αποδεικνύει έλλειψη σιδήρου μόνη της, αλλά ο συνδυασμός τους είναι λόγος για εξετάσεις.

Στην πράξη το πρώτο που πέφτει είναι ο ρυθμός. Αν οι ίδιες διαδρομές σου φαίνονται βαρύτερες και ο παλμός ανεβαίνει πιο γρήγορα από ό,τι συνήθως, αξίζει να το σημειώσεις. Η μεγάλη διάρκεια στην προσπάθεια και η αργή επιστροφή μετά το τέλος λένε περισσότερα από μια μεμονωμένη κακή μέρα.

Πού βρίσκεται στο φαγητό

Ο σίδηρος από το κρέας, το συκώτι και το ψάρι ονομάζεται αιμικός και απορροφάται ευκολότερα. Ο φυτικός σίδηρος από φακές, φασόλια, ρεβίθια, σπανάκι, τόφου και εμπλουτισμένα δημητριακά χρειάζεται λίγη βοήθεια για να περάσει στο αίμα.

Αυτή η βοήθεια είναι η βιταμίνη C. Μια πιπεριά, λίγο λεμόνι ή ένα πορτοκάλι στο ίδιο γεύμα αυξάνουν την απορρόφηση. Αντίθετα, ο καφές και το τσάι δυσκολεύουν την απορρόφηση όταν πίνονται μαζί με το φαγητό, γι’ αυτό καλό είναι να μένουν μια ώρα μακριά. Το ασβέστιο σε μεγάλη ποσότητα λειτουργεί επίσης ανταγωνιστικά.

Η μαγειρική σε σκεύος από χυτοσίδηρο προσθέτει μικρές ποσότητες σιδήρου στο φαγητό, ειδικά σε όξινες σάλτσες με ντομάτα. Δεν αντικαθιστά μια ισορροπημένη διατροφή, αλλά είναι ένα δωρεάν όφελος για όποιον μαγειρεύει συχνά στο σπίτι.

Φακές και όσπρια σε λευκά μπολάκια
Φακές, φασόλια και μπιζέλια σε λευκά μπολάκια. Πηγή εικόνας: Pixabay

Εξετάσεις και συμπληρώματα

Η φερριτίνη δείχνει τα αποθέματα και η γενική αίματος τη σημερινή εικόνα των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Ένας γιατρός συνδυάζει τις δύο εξετάσεις με τα συμπτώματα και τη διατροφή σου πριν προτείνει αγωγή.

Το συμπλήρωμα σιδήρου δεν είναι αβλαβές όταν παίρνεται στα τυφλά. Η περίσσεια συσσωρεύεται στον οργανισμό και μπορεί να πειράξει το συκώσι, ενώ συχνά προκαλεί δυσκοιλιότητα ή στομαχική ενόχληση. Αν ψάχνεις ισορροπία ανάμεσα σε φαγητό και κίνηση, το άρθρο για το τι μετράει πιο πολύ, άσκηση ή διατροφή δίνει μια καθαρή εικόνα.

Μικρές αλλαγές στην πράξη

Βάλε όσπρια δύο φορές την εβδομάδα και συνδύασέ τα με ντομάτα, πιπεριά ή λεμόνι. Κράτα τον καφέ για μισή ώρα μετά το γεύμα και όχι δίπλα στο πιάτο. Αν τρως κρέας, προτίμησε άπαχο κομμάτι και ψητό αντί για τηγανητό.

Κράτα σημειώσεις για δύο εβδομάδες: πόσο κοιμάσαι, τι τρως, πότε κουράζεσαι. Αυτή η εικόνα βοηθά τον γιατρό να ξεχωρίσει την έλλειψη σιδήρου από την απλή υπερκόπωση και εσένα να δεις τι αλλάζει πραγματικά.

Αφήστε ένα Σχόλιο

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Κύλιση στην κορυφή