Μια φράση από τον Κομφούκιο μπορεί να σας βοηθήσει να δείτε καλύτερα αυτούς που θαυμάζετε: μάθετε να αναγνωρίζετε τις καθημερινές αρετές, να τις εξασκείτε σιγά σιγά και να μεγαλώνετε χωρίς να συγκρίνετε τον εαυτό σας ή να αντιγράψετε τη ζωή κάποιου άλλου.
Σε μια συνάντηση εργασίας, κάποιος απαντά ήρεμα όταν η ατμόσφαιρα αρχίζει να γίνεται τεταμένη. Δεν υψώνει τη φωνή του, δεν επιδιώκει να είναι πάνω από κανέναν και, ακόμα κι έτσι, καταφέρνει να οργανώσει τη συζήτηση. Αργότερα, στο δρόμο για το σπίτι, αυτή η στάση εμφανίζεται ξανά στο μυαλό σας: «Θα ήθελα να αντιδράσω έτσι».
Κάτι παρόμοιο συμβαίνει όταν βλέπουμε έναν φίλο να ακούει χωρίς να διακόπτει, ένα μέλος της οικογένειας να εκπληρώνει αυτά που υπόσχεται ή έναν συνάδελφο να βοηθά χωρίς να περιμένει αναγνώριση. Ανάμεσα σε πολλές φράσεις του Κομφούκιου, αυτή που μας υπενθυμίζει να μιμούμαστε την καλοσύνη των άλλων συνεχίζει να είναι ισχυρή γιατί μιλάει για έναν απλό τρόπο ανάπτυξης: κοιτάξτε προσεκτικά τι θαυμάζουμε και αναρωτηθείτε πώς θα μπορούσαμε να το εξασκήσουμε στη ζωή μας.
Οι ιδιότητες που θαυμάζουμε συχνά δείχνουν κάτι που θέλουμε να αναπτύξουμε.
Για να καταλάβουμε τι σημαίνει η φράση του Κομφούκιου, είναι σημαντικό να την αποστασιοποιήσουμε από μια άκαμπτη ιδέα: δεν είναι να αντιγράφουμε τις ζωές άλλων ανθρώπων ή να συγκρίνουμε τον εαυτό μας όλη την ώρα με αυτούς που φαίνεται να ενεργούν καλύτερα. Κανείς δεν είναι τέλειο μοντέλο. Κάθε άνθρωπος έχει αρετές, αντιφάσεις, επιτυχίες και δύσκολες μέρες.
Η διδασκαλία στοχεύει σε κάτι πιο πρακτικό: να αναγνωρίσουμε μια καλή ποιότητα όταν αυτή εμφανίζεται μπροστά μας. Η υπομονή όσων δεν ανταποκρίνονται σκληρά, η ευθύνη αυτών που εκπληρώνουν έστω και μικρά καθήκοντα, η γενναιοδωρία όσων βοηθούν χωρίς να γίνονται αντιληπτοί ή η ηρεμία εκείνων που δεν μετατρέπουν κάθε πρόβλημα σε κρίση.
Υπό αυτή την έννοια, οι διδασκαλίες αυτού του φιλοσόφου μας καλούν να κοιτάξουμε προς τα έξω με ταπεινότητα, όχι με ανταγωνισμό. Ο θαυμασμός μιας αρετής μπορεί να γίνει ένα πολύτιμο μήνυμα: ίσως αυτό που τραβάει την προσοχή μας είναι επίσης κάτι που θέλουμε να καλλιεργήσουμε.
Η μάθηση με την παρατήρηση μπορεί να είναι πιο χρήσιμη από ό,τι φαίνεται
Η προσωπική ανάπτυξη και η μάθηση δεν ξεκινούν πάντα με μεγάλες αποφάσεις. Στην καθημερινή ζωή, μαθαίνουμε επίσης παρατηρώντας πώς οι άλλοι επιλύουν κοινές καταστάσεις: μια αμήχανη συζήτηση, μια καθυστέρηση, ένα λάθος, έναν φόρτο εργασίας ή μια οικογενειακή διαφωνία.
Το να βλέπουμε κάποιον να ενεργεί ήρεμα μπορεί να μας δείξει μια διαφορετική πιθανότητα. Το να ακούμε ένα άτομο να ζητά συγγνώμη χωρίς να το δικαιολογεί μπορεί να μας διδάξει περισσότερα από μια μακροσκελή εξήγηση για τη συναισθηματική ευθύνη. Παρατηρώντας πώς κάποιος φτάνει στην ώρα του, ευχαριστεί ή προσέχει όταν μιλάει κάποιος άλλος, μπορεί να μας υπενθυμίσει ότι τα μαθήματα ζωής του Κομφούκιου δεν ζουν μόνο σε βιβλία, αλλά και σε μικρές χειρονομίες.
Η μίμηση των καλών ιδιοτήτων δεν σημαίνει ότι χάνεις την αυθεντικότητα. Σημαίνει να επιλέγουμε, με σύνεση, τι μπορεί να μας βοηθήσει να είμαστε πιο προσεκτικοί, πιο σταθεροί ή πιο συνειδητοί. Η προσωπική ανάπτυξη μέσω του παραδείγματος λειτουργεί καλύτερα όταν δεν γεννιέται από πίεση, αλλά από μια απλή ερώτηση: «Τι μπορώ να μάθω από αυτόν τον τρόπο δράσης;»
Οι μικρές αρετές που αλλάζουν τον τρόπο που σχετιζόμαστε
Για να εφαρμόσουμε αυτόν τον προβληματισμό από τον Κομφούκιο, ίσως είναι πιο χρήσιμο να ξεκινήσουμε με μια μόνο αρετή παρά να προσπαθήσουμε να αλλάξουμε πάρα πολλά πράγματα ταυτόχρονα. Εάν θαυμάζετε την ικανότητα κάποιου να ακούει, προσπαθήστε να παραμείνετε σιωπηλοί για λίγα δευτερόλεπτα πριν απαντήσετε. Από την άλλη, αν εκτιμάτε την ακρίβεια κάποιου άλλου, ξεκινήστε κρατώντας μια μικρή δέσμευση.
Μπορείτε επίσης να εξασκηθείτε στο να παραμένετε ήρεμοι σε μια δύσκολη συζήτηση, να λέτε πιο συχνά ευχαριστώ, να αναγνωρίζετε την προσπάθεια κάποιου ή να φροντίζετε καλύτερα πώς αντιδράτε όταν βρίσκεστε υπό πίεση. Είναι διακριτικές ενέργειες, αλλά επαναλαμβανόμενες με πρόθεση, μπορούν να τροποποιήσουν τον τρόπο που σχετίζεστε με τους άλλους.
Έτσι, η μάθηση από τους ανθρώπους που θαυμάζουμε παύει να είναι μια άβολη σύγκριση και γίνεται πρακτική προσοχής. Τα πρότυπα μπορεί να είναι στη δουλειά, στην οικογένεια, στον κύκλο φίλων ή ακόμα και σε μια σύντομη αλληλεπίδραση με κάποιον που ενήργησε με σεβασμό. Οι αρετές που αξίζει να καλλιεργηθούν αποκαλύπτονται σχεδόν πάντα στην καθημερινή ζωή.
Η αξία αυτής της διδασκαλίας δεν έγκειται στην αντιγραφή άλλων ανθρώπων, αλλά στο να παρατηρούμε προσεκτικά εκείνες τις ιδιότητες που θαυμάζουμε και να τους δίνουμε χώρο στη ζωή μας. Ο τρόπος βελτίωσης ως άτομο συνήθως εξαρτάται λιγότερο από μεγάλες αναλύσεις που είναι δύσκολο να διατηρηθούν και περισσότερο από μικρά παραδείγματα που επαναλαμβάνονται με επίγνωση.
Αυτό το κείμενο παρέχεται μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν αντικαθιστά τη συμβουλή ενός επαγγελματία. Εάν έχετε οποιεσδήποτε ερωτήσεις, συμβουλευτείτε τον ειδικό σας.
