“Το να ρισκάρεις σημαίνει να χάνεις την ισορροπία σου στιγμιαία. Το να μην παίρνεις ρίσκο σημαίνει να χάνεις τον εαυτό σου”, Søren Kierkegaard, Δανός φιλόσοφος

Αν και ο Søren Kierkegaard έγραψε αυτή την ιδέα τον 19ο αιώνα, εξακολουθεί να περιγράφει μια αρκετά συνηθισμένη κατάσταση: υπάρχουν άνθρωποι που αποφεύγουν να παίρνουν σημαντικές αποφάσεις για χρόνια επειδή η αβεβαιότητα της υποκριτικής φαίνεται πιο δαπανηρή από τη σιωπηλή ταλαιπωρία του να μην κινείται. Αυτή η φαινομενική ασφάλεια έχει ένα τίμημα.

Η φράση δεν προτείνει να εξιδανικεύσουμε τον κίνδυνο ή να τον αναλάβουμε χωρίς να σκεφτούμε πρώτα. Αντίθετα, αναφέρεται σε κάθε απόφαση που έχει σημασία κινεί την ισορροπίακαι ότι η ζωή αποφεύγοντας αυτή την κίνηση μπορεί να κοστίσει περισσότερο από τη στιγμιαία ανισορροπία που προκαλεί η επιλογή.

Το γιατί να μην αποφασίσεις είναι επίσης απόφαση

Όταν κάποιος αναβάλλει επ’ αόριστον μια αλλαγή εργασίας, τερματίζοντας μια σχέση που δεν λειτουργεί πλέον, κινείται ή ξεκινά κάτι δικό του, δεν διατηρεί την ισορροπία. Απεναντίας, επιλέγεις να μείνεις εκεί που είσαι, με όλες τις συνέπειες αυτής της επιλογής. Μερικές φορές αυτός είναι ένας τρόπος ζωής με αδράνεια και όχι επιλογή.

Ο φόβος και η αμφιβολία που εμφανίζονται όταν αντιμετωπίζετε μια σημαντική απόφαση είναι ένα φυσικό μέρος της διαδικασίας, όχι σημάδια ότι η απόφαση είναι λάθος. Ο Kierkegaard το περιέγραψε ως μια εμπειρία αγωνίας μπροστά στην ελευθερία επιλογής: το αίσθημα έκθεσης που εμφανίζεται όταν κάποιος συνειδητοποιεί ότι μπορεί να επιλέξει και ότι αυτή η επιλογή έχει πραγματικές συνέπειες.

Συμβουλές για να παίρνετε ρίσκα πιο συνετά

Το να παίρνεις προσωπικά ρίσκα δεν σημαίνει να ενεργείς παρορμητικά. Υπάρχουν τρόποι να το κάνετε με περισσότερη επίγνωση:

• Αξιολογήστε τις πραγματικές συνέπειες: Πριν αποφασίσετε, διακρίνετε τις συγκεκριμένες συνέπειες και τον φανταστικό φόβο. Πολλές φορές το φοβερό σενάριο υπερεκτιμάται.
• Αποδεχτείτε ότι η βεβαιότητα δεν θα έρθει: Το να περιμένεις να είσαι απόλυτα σίγουρος πριν παίξεις είναι συνήθως ένας τρόπος να μην κάνεις ποτέ. Η βεβαιότητα δεν προηγείται της απόφασης. Μερικές φορές έρχεται αργότερα, όταν είστε ήδη στο δρόμο.
• Μην συγχέετε την ακινησία με την ασφάλεια: η συστηματική αποφυγή κινδύνου δεν προστατεύει από τίποτα. Ό,τι αποφεύγεται δεν εξαφανίζεται, απλώς αλλάζει μορφή.
• Αναλάβετε την ευθύνη της επιλογής: Ακόμη και όταν η απόφαση είναι άβολη ή αποδεικνύεται διαφορετικά από το αναμενόμενο, το να την έχεις πάρει συνειδητά είναι διαφορετικό από το να έχεις φτάσει σε αυτό το σημείο από προεπιλογή.
• Ξεκινήστε με ανάλογους κινδύνους: Δεν χρειάζεται να είναι όλα μια ριζική αλλαγή. Η λήψη μικρότερων αποφάσεων που συνεπάγονται κάποια έκθεση βοηθά στην ανάπτυξη μιας ανοχής στην αβεβαιότητα πριν καταλήξουμε σε πιο περίπλοκες αποφάσεις.
• Δώστε προτεραιότητα στην προσωπική συνέπεια: Ο Kierkegaard θεώρησε ότι το να ζεις σύμφωνα με αυτό που πραγματικά είναι, ακόμα κι αν αυτό τον κάνει να νιώθει άβολα ή προκαλεί τριβή με το περιβάλλον, είναι πιο πολύτιμο από το να διατηρείς μια εικόνα σταθερότητας που δεν ανταποκρίνεται στην εσωτερική πραγματικότητα.

Η ισορροπία που χάνεται και αυτή που βρίσκεται

Η στιγμιαία ανισορροπία για την οποία μιλά η φράση είναι η αστάθεια που συνοδεύει κάθε πραγματική αλλαγή. Η αλλαγή εργασίας δημιουργεί μια περίοδο προσαρμογής. Ο τερματισμός μιας σχέσης παράγει μια περίοδο αναπροσαρμογής. Η μετακόμιση περιλαμβάνει την οικοδόμηση ξανά κάτι που είχε καθιερωθεί προηγουμένως. Εκείνη η περίοδος έχει κόστος, αλλά και κατεύθυνση.

Αυτό που επισημαίνει ο Κίρκεγκωρ είναι ότι υπάρχει και το κόστος της μη μετακόμισης, αν και είναι πιο δύσκολο να το δεις. Μια ζωή που ζούμε κυρίως από τον φόβο της ανισορροπίας μπορεί να γίνεται όλο και πιο στενήπιο μακριά από αυτό που πραγματικά είναι κανείς.

Το να παίρνεις ρίσκα δεν είναι κενός ηρωισμός. Είναι απλώς η προϋπόθεση οποιασδήποτε απόφασης αξίζει να ληφθεί. Επομένως, είναι σκόπιμο να υποθέσουμε ότι το να κάνεις το βήμα παράγει αστάθεια και ότι αυτή η αστάθεια δεν είναι το τέλος του μονοπατιού, αλλά μέρος του.