Βούδας: «Μην μένεις στο παρελθόν, μην ονειρεύεσαι το μέλλον, συγκεντρώσου το μυαλό σου στην παρούσα στιγμή»

Αυτό το απόσπασμα, το οποίο κυκλοφορεί ευρέως στα δίκτυα και τις εκδόσεις της ανατολικής φιλοσοφίας, συνοψίζει σαφώς έναν από τους πυλώνες της βουδιστικής σκέψης.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι, αν και το απόσπασμα δεν έχει αναφορά που να το συνδέει με ένα συγκεκριμένο κείμενο στον κανόνα του Pali ή με μια πρωτότυπη τεκμηριωμένη πηγή, είναι μια διατύπωση που συνάδει με τη διδασκαλία του ιστορικού Βούδα.

Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν ο Βούδας είπε ακριβώς αυτά τα λόγια, αλλά αν η ιδέα που περιέχουν εξακολουθεί να ισχύει. Και είναι ξεκάθαρο σε όποιον έχει περάσει τη μισή νύχτα εξετάζοντας μια συνομιλία πριν από τρεις ημέρες ή ανησυχώντας για κάτι που μπορεί να μην συμβεί ποτέ.

Το πρόβλημα της ζωής στο παρελθόν

Το παρελθόν δεν υπάρχει πλέον ως βιωμένη εμπειρία. Αυτό που επιμένει είναι η μνήμη και οι αναμνήσεις χρωματίζονται από την ερμηνεία: ενοχές για ό,τι έγινε, νοσταλγία για αυτό που χάθηκε, αγανάκτηση για αυτό που έκαναν οι άλλοι.

Κανένα από αυτά τα συναισθήματα δεν δρα σε αυτό που έχει ήδη συμβεί, γιατί δεν υπάρχει τίποτα να αλλάξει εκεί. Αυτό που κάνουν είναι να καταλαμβάνουν διανοητικό χώρο στο παρόν, που είναι το μόνο μέρος όπου είναι ακόμα δυνατό να δράσουν..

Υπάρχει μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στο να μαθαίνεις από το παρελθόν και να είσαι παγιδευμένος σε αυτό. Το πρώτο είναι χρήσιμο για να κατανοήσουμε τι πήγε στραβά, τι μπορεί να γίνει διαφορετικά ή ποιες πληροφορίες παρέχει η εμπειρία.

Το δεύτερο πράγμα είναι να ξαναζήσετε το ίδιο πράγμα χωρίς αυτή η κριτική να οδηγήσει πουθενά. Η φράση δεν ζητά να ξεχάσουμε ή να αγνοήσουμε αυτό που συνέβη, αλλά μάλλον να μην επιμείνουμε σε αυτό όταν αυτή η επιμονή δεν εξυπηρετεί πλέον κανένα σκοπό..

Το πρόβλημα της ζωής στο μέλλον

Ούτε το μέλλον υπάρχει ακόμα, ωστόσο το μυαλό τείνει να το κατοικεί με ένταση. Για παράδειγμα, με το να φανταζόμαστε σενάρια που μπορεί να μην συμβούν ποτέ ή με την πρόβλεψη προβλημάτων που μπορεί να μην έρθουν.

Η προσμονή μπορεί να είναι χρήσιμη όταν βοηθά στην προετοιμασία για κάτι συγκεκριμένο και κλείσιμο, αλλά Γίνεται πρόβλημα όταν το φανταστικό μέλλον εκτοπίζει την προσοχή από αυτό που συμβαίνει τώρα.

Το άγχος σχεδόν πάντα ζει στο μέλλον: είναι το μυαλό που προβάλλει τις συνέπειες, αναρωτιέται τι θα συμβεί, προσπαθεί να ελέγξει αυτό που εξ ορισμού δεν μπορεί να ελεγχθεί επειδή δεν υπάρχει ακόμη. Δεν υπάρχει τρόπος να λύσετε το αύριο από σήμερα, εάν αυτό που κάνετε είναι να ανησυχείτε αντί να ενεργείτε σε αυτό που είναι εφικτό.

Γιατί το παρόν είναι ο μόνος πραγματικός χώρος

Το παρόν είναι η μόνη στιγμή που κάτι μπορεί πραγματικά να συμβεί. Εκεί παίρνετε αποφάσεις, συνδέεστε με άλλους ανθρώπους και ζείτε την πραγματική εμπειρία των πραγμάτων. Το παρελθόν ήταν παρόν εκείνη την εποχή. το μέλλον θα είναι. Αλλά τώρα, η μόνη διαθέσιμη στιγμή είναι αυτή.

Το να συγκεντρώνεις το μυαλό στην παρούσα στιγμή δεν σημαίνει να μην ανησυχείς για το παρελθόν ή να αγνοείς το μέλλον. Σημαίνει δράση από εδώ, με τις διαθέσιμες πληροφορίες τώρα, χωρίς το βάρος αυτού που έχει ήδη συμβεί. ή ανησυχία για ό,τι δεν έχει φτάσει εμποδίζει την ικανότητα να είσαι σε αυτό που συμβαίνει.

Είναι, στον πυρήνα της, μια δεξιότητα που συνίσταται στην επιστροφή, ξανά και ξανά, στην τρέχουσα στιγμή που το μυαλό πηγαίνει κάπου αλλού.

Αυτή η ικανότητα επιστροφής είναι αυτό που η βουδιστική παράδοση αποκαλεί ενσυνειδητότητα και δεν απαιτεί καμία περίτεχνη πνευματική πρακτική για να αρχίσει να εφαρμόζεται. Αρκεί να παρατηρήσετε, κάποια στιγμή κατά τη διάρκεια της ημέρας, ότι το μυαλό είναι κάπου αλλού και να αποφασίσετε να το επαναφέρετε σε αυτό που συμβαίνει αυτή τη στιγμή.

Η γαλήνη που περιγράφει η φράση δεν έρχεται όταν όλα λυθούν, αλλά όταν μάθεις να είσαι εκεί που είσαι. Αυτό, εξασκούμενο με συνέπεια, αλλάζει κάτι στον τρόπο ζωής.