Κάνετε συχνά αυτή τη χειρονομία; Τότε μπορεί να αποκαλύπτετε στους συνομιλητές σας περισσότερα από όσα λένε τα λόγια σας, όπως αμφιβολία ή νευρικότητα.
Υπάρχουν άνθρωποι που, στη μέση μιας συζήτησης, φέρνουν το χέρι στο πρόσωπο και αγγίζουν τη μύτη τους, είτε με μια γρήγορη και σχεδόν ανεπαίσθητη κίνηση είτε περνώντας το δάχτυλο πολλές φορές πάνω της, σαν να τη «βουρτσίζουν». Αν και είναι αλήθεια ότι αυτό μπορεί να συμβαίνει λόγω κρυολογήματος ή αλλεργίας, υπάρχει επίσης η πιθανότητα να κρύβεται ένα βαθύτερο νόημα.
Στον κόσμο της μη λεκτικής επικοινωνίας και της γλώσσας του σώματος, αυτή η κίνηση εντάσσεται στην κατηγορία των προσαρμοστικών χειρονομιών (ορισμένοι ειδικοί τις αποκαλούν και χειραγωγικές). Πρόκειται για το άγγιγμα, το χάδι ή το τρίψιμο ενός μέρους του σώματος με ένα άλλο, στην περίπτωση αυτή της μύτης με τα δάχτυλα.
Αυτό μπορεί να είναι ένας τρόπος αυτορρύθμισης των συναισθημάτων σε καταστάσεις που μας προκαλούν δυσφορία ή αναστάτωση. Και παρότι η λαϊκή αντίληψη το συνδέει μόνο με το ψέμα, η αλήθεια είναι ότι το άγγιγμα της μύτης όταν μιλάμε μπορεί να σημαίνει και άλλα πράγματα.
1. Αγωνία και νευρικότητα
Το τρίψιμο της μύτης σε μια συζήτηση μπορεί να συνδέεται με νευρικότητα ή αγωνία. Όταν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με στρεσογόνες καταστάσεις, τα τριχοειδή αγγεία του δέρματος τείνουν να γεμίζουν και προκαλούν φαγούρα.
Γι’ αυτόν τον λόγο γίνεται το άγγιγμα, καθώς λειτουργεί ως καθησυχαστική συμπεριφορά και ως απάντηση στην αγωνία και τη νευρικότητα της στιγμής. Αυτή η στρεσογόνος κατάσταση μπορεί να είναι πολύ διαφορετική, από μια αναπάντεχη συνάντηση με τον προϊστάμενό σας μέχρι μια παρουσίαση στο πανεπιστήμιο.
2. Απόρριψη και αμφιβολία
Υπάρχει επίσης η πιθανότητα κάποιος να αγγίξει τη μύτη του όταν βρίσκεται σε μια συζήτηση όπου η σκέψη και η στάση του συγκρούονται. Για παράδειγμα, αυτή η χειρονομία μπορεί να εμφανιστεί σε καταστάσεις όπου δεν θέλουμε να ακούσουμε κάτι, πρέπει να κρύψουμε τι πραγματικά νιώθουμε ή ακόμη και όταν μας γεννιούνται αμφιβολίες για το θέμα.
Ειδικοί, όπως η Teresa Baró, πιστεύουν ότι αυτά τα συναισθήματα είναι η πηγή των μικροφαγούρων. Υποστηρίζουν επίσης ότι το ξύσιμο της δεξιάς πλευράς της μύτης, και του προσώπου γενικότερα, συνδέεται με κάποια δυσκολία λογικής ή συλλογισμού, με προσανατολισμό προς την αμφιβολία.
3. Ανάμνηση και συνήθεια
Δεν αποκλείεται επίσης η ιδέα ότι αυτή η χειρονομία προέρχεται από μια ανάμνηση του παρελθόντος. Όπως αναφέρθηκε, το άγγιγμα της μύτης όταν μιλάμε αποτελεί μέρος των προσαρμοστικών χειρονομιών, οι οποίες είναι υπολειμματικές συμπεριφορές του παρελθόντος κάθε ατόμου. Δηλαδή, μπορεί να είναι η ανάμνηση μιας συμπεριφοράς που μας βοήθησε να διαχειριστούμε τα συναισθήματά μας στην παιδική ηλικία και που επανεμφανίζεται σε στιγμές έντασης σήμερα.
Παράλληλα, αυτό σχετίζεται πολύ με τις συνήθειες. Είναι πιθανό η συμπεριφορά αυτή να έχει επαναληφθεί με τον χρόνο και να έχει γίνει συχνή κατά την ομιλία, τόσο ώστε να συμβαίνει αυτόματα.
4. Ψέμα και εξαπάτηση
Μια άλλη πιθανή ερμηνεία της χειρονομίας του αγγίγματος της μύτης κατά τη συζήτηση συνδέεται με τα ψέματα. Σε αυτή την περίπτωση, η αιτία είναι παρόμοια με εκείνη της αγωνίας. Όταν λέμε ψέματα αυξάνεται η αρτηριακή πίεση και απελευθερώνονται κατεχολαμίνες, νευροορμόνες που προκαλούν φλεγμονή στον εσωτερικό ιστό της μύτης.
Χρειάζεται προσοχή με αυτή την ερμηνεία, γιατί το γεγονός ότι κάποιος ξύνει τη μύτη του σε μια συζήτηση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι λέει ψέματα. Μπορεί απλώς να είναι νευρικός ή να έχει αλλεργία. Εκεί μπαίνουν στο παιχνίδι άλλα στοιχεία, όπως το πλαίσιο και η παρατήρηση.
Επηρεάζει το πλαίσιο το νόημα αυτής της χειρονομίας;
Ναι, μάλιστα οι ειδικοί στη γλώσσα του σώματος επισημαίνουν ότι, όταν ερμηνεύουμε τη χειρονομία του αγγίγματος της μύτης, πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη το πλαίσιο μέσα στο οποίο γίνεται, όπως και τις άλλες χειρονομίες του ατόμου.
Φανταστείτε ότι κάποιος κάνει μια παρουσίαση στη δουλειά και αγγίζει τη μύτη του κατά τη διάρκειά της. Με αυτά τα δεδομένα, μπορεί να σημαίνει ότι κάνει τη χειρονομία επειδή είναι νευρικός. Τώρα φανταστείτε ότι η παρουσίαση γίνεται σε εξωτερικό χώρο και το άτομο έχει αλλεργία στη γύρη. Στην περίπτωση αυτή, όταν αγγίζει τη μύτη του, μπορεί να φταίει η φαγούρα από τον φυσικό παράγοντα και όχι κάτι ψυχολογικό.
Λάβετε επίσης υπόψη ότι υπάρχουν και άλλες κινήσεις που κάνει ένα άτομο κατά τη συζήτηση και που μπορούν να μεταβάλουν το νόημα αυτής της χειρονομίας. Θεωρείται ότι άλλα σημάδια που μπορεί να δείχνουν ότι κάποιος λέει ψέματα, εκτός από το άγγιγμα της μύτης, είναι η επιτάχυνση της αναπνοής, το συχνό πέρασμα της γλώσσας στα χείλη, το ξύσιμο του κεφαλιού ή η διακοπή της οπτικής επαφής.
Με τον ίδιο τρόπο, υπάρχουν περισσότερα σημάδια που μπορούν να φανερώσουν νευρικότητα. Τέτοια είναι η υπερβολική εφίδρωση, το δάγκωμα των νυχιών, η συνεχής κατάποση και το νευρικό γέλιο. Έτσι, αν παρατηρήσετε πολλά από αυτά σε ένα άτομο, εκτός από το άγγιγμα της μύτης, και δεν είναι κρυωμένο ούτε έχει αλλεργία, είναι πιθανό να νιώθει νεύρα ή αγωνία εκείνη τη στιγμή.
Ένα άγγιγμα στη μύτη, πολλές σημασίες
Στη γλώσσα του σώματος, η ίδια χειρονομία μπορεί να ερμηνευθεί με πολύ διαφορετικούς τρόπους, και το άγγιγμα της μύτης όταν μιλάμε δεν αποτελεί εξαίρεση. Από μια απλή συνήθεια μέχρι ένα ψέμα, οι πιθανές αιτίες είναι πολλές. Ωστόσο, θυμηθείτε ότι το πλαίσιο στο οποίο συμβαίνει παίζει θεμελιώδη ρόλο στο νόημα.
Μην το βλέπετε από μόνο του ως αδιαμφισβήτητο σημάδι εξαπάτησης ή στρες. Αντίθετα, δείτε το ως ένα κομμάτι μέσα στο μεγάλο παζλ που είναι η συμπεριφορά και η επικοινωνία των ανθρώπων.
