Η γήρανση είναι μια φυσική διαδικασία που αποτελεί μέρος της ζωής. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ορίζει την ενεργό γήρανση ως «τη διαδικασία βελτιστοποίησης των ευκαιριών υγείας, συμμετοχής και ασφάλειας, με σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας ζωής καθώς οι άνθρωποι γερνούν».
Η ενεργός γήρανση εφαρμόζεται τόσο στα άτομα όσο και στις ομάδες του πληθυσμού. Επιτρέπει στους ανθρώπους να αξιοποιήσουν τις δυνατότητές τους για σωματική, κοινωνική και ψυχική ευεξία σε όλη τη διάρκεια του βιολογικού τους κύκλου και να συμμετέχουν στην κοινωνία σύμφωνα με τις ανάγκες, τις επιθυμίες και τις ικανότητές τους, ενώ παράλληλα τους παρέχει προστασία, ασφάλεια και κατάλληλη φροντίδα όταν χρειάζονται υποστήριξη.
Με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής και τη βελτίωση των κοινωνικοϋγειονομικών συνθηκών, όλο και μεγαλύτερος είναι ο αριθμός των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν τα χρόνια μετά τη σύνταξη ως μια νέα περίοδο γεμάτη ευκαιρίες.
Είναι προφανές ότι, καθώς προχωρά η ηλικία ενός ανθρώπου, αυξάνονται η φροντίδα και η προσοχή που πρέπει να λαμβάνει. Γι’ αυτό, η έννοια της ενεργού γήρανσης αποκτά μεγάλη απήχηση τα τελευταία χρόνια, καθώς πρόκειται για μια ολιστική προσέγγιση, που καλύπτει όλους τους τομείς οι οποίοι συμβάλλουν στην ενίσχυση της σωματικής και ψυχικής υγείας, της ανεξαρτησίας του ατόμου και των οικογενειακών και κοινωνικών σχέσεων.
Παράγοντες που ευνοούν την ενεργό γήρανση
Υπάρχουν διάφοροι τομείς στους οποίους πρέπει να εργαστούν όσοι ασχολούνται με τη φροντίδα των ηλικιωμένων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι εξής:
Προώθηση μιας υγιεινής και ισορροπημένης διατροφής
Η υγιεινή διατροφή είναι θεμελιώδης σε όλες τις φάσεις της ζωής και στις προχωρημένες ηλικίες γίνεται ακόμη πιο σημαντική. Μια ισορροπημένη διατροφή θα βοηθήσει στη διατήρηση κατάλληλου βάρους, στη διατήρηση της χοληστερόλης σε βέλτιστα επίπεδα, στον έλεγχο της αρτηριακής υπέρτασης και στην αποφυγή του μεταβολικού συνδρόμου. Η κατανάλωση φρούτων, λαχανικών και τροφίμων πλούσιων σε φυτικές ίνες θα βοηθήσει στη διατήρηση κανονικού εντερικού ρυθμού και στην πρόληψη προβλημάτων, όπως ο καρκίνος του παχέος εντέρου.
Άσκηση στο μέτρο των δυνατοτήτων
Η σωματική άσκηση βοηθά στην πρόληψη της οστεοπόρωσης και της σαρκοπενίας, διατηρεί την κινητικότητα των αρθρώσεων, ευνοεί την ανεξαρτησία και διεγείρει την έκκριση ενδορφινών, γεγονός που προάγει την ευεξία και συμβάλλει στην αποφυγή καταθλιπτικών διαταραχών.
Άσκηση του νου
Το διάβασμα, ορισμένες δραστηριότητες όπως τα σταυρόλεξα, το σκάκι, η ζωγραφική, τα επιτραπέζια παιχνίδια και η συμμετοχή σε μουσικές ή χορευτικές δραστηριότητες βοηθούν στη διατήρηση του νου ενεργού και διαρκώς εξασκημένου.
Χρόνος στην ύπαιθρο
Η αποφυγή της ρύπανσης και η αναπνοή καθαρού αέρα ευνοούν την οξυγόνωση των ιστών και συμβάλλουν στη μείωση του στρες. Η έκθεση στον ήλιο θα διατηρήσει τα κατάλληλα επίπεδα βιταμίνης D.
Συμμετοχή σε κοινωνικές δραστηριότητες
Οι άνθρωποι χρειαζόμαστε να σχετιζόμαστε με άλλους. Είμαστε κοινωνικά όντα. Σε αυτή τη φάση της ζωής, οι οικογενειακές και φιλικές σχέσεις εξακολουθούν να αποτελούν βασικό πυλώνα της σωματικής και ψυχικής ευεξίας του ατόμου.
Ένας στόχος με ουσιαστικό αντίκτυπο
Η ενεργός γήρανση είναι ένας στόχος που αξίζει να επιτευχθεί για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ηλικιωμένων. Μια επαγγελματική και ολοκληρωμένη φροντίδα μπορεί να πετύχει ώστε αυτή η φάση της ζωής να βιώνεται με υγεία και ποιότητα.
Το σημαντικό είναι να μην αντιμετωπίζεται η τρίτη ηλικία ως περίοδος παραίτησης, αλλά ως στάδιο με δικές του δυνατότητες. Μικρές καθημερινές συνήθειες, όπως το περπάτημα, η ενασχόληση με ένα χόμπι ή η τακτική επαφή με αγαπημένους ανθρώπους, έχουν σωρευτικό αποτέλεσμα στη σωματική και ψυχική υγεία.
